- Mahkeme Kararı
1.1. İddialar
Bu dava, açık kaynaklı üretken yapay zekâ (open-source generative artificial intelligence) şirketi olan Davalı “Stability” aleyhine birincil ve ikincil telif hakkı ihlali, veri tabanı hakkı ihlali, ticari marka ihlali ve haksız rekabet iddialarına dayalıdır. İddia, Stability’nin derin öğrenme yapay zekâ modeli (“Stable Diffusion” veya “the Model” olarak bilinir) ile ilgilidir.
Nihai sunumlardan kısa bir süre önce, Davacılar (topluca “Getty Images” olarak anılacaktır) taleplerinin çeşitli yönlerini terk ederek, mahkeme tarafından karara bağlanacak konuları daraltmış ve başlangıç sunumlarının ve delillerin büyük bir kısmını ilgisiz hale getirmiştir. Bununla birlikte, iddia, Stable Diffusion gibi yapay zekâ modellerinin kullanımıyla bağlantılı olarak fikri mülkiyet alanında önemli konuları gündeme getirmeye devam etmektedir.
Derin öğrenme yapay zekâ modelleri (deep learning artificial intelligence models), beyindeki sinaptik bağlantıların yapısını taklit etmek için tasarlanmış bir “yapay sinir ağı” mimarisi (artificial neural network architecture) kullanır. Sinir ağı, hiyerarşik bir işleme yapısı oluşturan çok sayıda katmandan (bu nedenle “derin” terimi kullanılır) oluşur.
Stable Diffusion, difüzyon modeli veya daha özellikli olarak gizli difüzyon modeli (latent diffusion model) olarak bilinen bir tür üretken yapay zekâ modelidir. Genel olarak, bir girişi (kullanıcı komutu veya yazılı metin biçiminde bir “komut istemi” veya bir “tohum” görüntü[2]) eğitim verilerine dayalı bir olasılık dağılımını modelleyerek ve ardından bu dağılımdan örnekleme yaparak sentetik bir görüntü biçiminde istenen çıktıya dönüştürür. Bu tür bir stokastik modelin geliştirilmesi genellikle modelin mimarisinin tasarlanması ve oluşturulmasını içerir. Ardından model, büyük miktarda veriye tekrar tekrar maruz bırakılarak eğitilir. Bu durumda, İnternet’ten görüntüleri ve ilgili açıklayıcı başlıkları tarayarak ve kazıyarak oluşturulan veri kümelerinde bulunan, insanlar tarafından üretilen dijital görüntüler kullanılır.
Model parametreleri (“model ağırlıkları” veya “önyargılar”), modeldeki ağ bağlantılarını tanımlar ve ağın işlevselliğini kontrol eden öğrenilebilir parametrelerdir. Eğitim başlamadan önce, ağın ağırlıkları rastgele değerlerle başlatılır. Ağ eğitim verilerine maruz kaldıkça, ağırlıklar mühendisler tarafından belirlenen optimizasyon kriterini daha iyi karşılamak için yinelemeli olarak (iteratively) güncellenir. Model eğitildikten sonra, ağın çalıştırılması, basit bir ifadeyle, kullanıcının girdileri belirlediği, eğitilmiş ağın bu girdiler üzerinde hesaplamalar yaptığı ve ardından istenen çıktıyı ürettiği bir girdi-çıktı sistemi olan çıkarım (inference) olarak adlandırılır.
Stable Diffusion’ın çeşitli sürümleri arasında farklılıklar olsa da, bu modellerin temelinde rastgele bir gürültü görüntüsüyle başlayan bir süreç yatmaktadır. Eğitilmiş ağ (kullanıcı tarafından belirlenen komutla koşullandırılmış), komutla anlamsal olarak tutarlı bir görüntü oluşturmak için gürültüyü yinelemeli olarak kaldırır.
Çıkarım, herhangi bir eğitim verisinin kullanılmasını gerektirmez ve modelin kendisi eğitim verilerini depolamaz. Ancak, işlevselliğinin büyük bir kısmı dolaylı olarak eğitim verileri vasıtasıyla kontrol edilir. Başka bir deyişle, ağın çoklu katmanlarını kullanma şekli, eğitim sürecinin bir sonucudur.
İddia edilen talep, Getty Images’ın işlerinin “can damarı” olarak tanımladığı şeyi korumayı amaçlamaktadır.
Bu, diğer şeylerin yanı sıra dünya olayları, spor anları, ünlüler, mimari, doğa ve seyahat [“Görsel Varlıklar” (visual assets)] gibi konularda yüzbinlerce fotoğrafçı tarafından yıllar boyunca oluşturulan milyonlarca yüksek kaliteli fotoğraf görüntüsüdür. Bu davanın merkezinde, Stability’nin, Stable Diffusion’ı geliştirmek ve eğitmek için, Getty Images’ın web sitelerinden milyonlarca Görsel Varlığı [bunların önemli bir kısmının, telif hakkı devam eden [“Telif Hakkı Eserleri” (copyright works)] ve İlk Davacıya ait olan veya münhasıran lisanslanan orijinal sanat eserleri ve/veya film eserlerinden oluştuğu iddia edilmektedir] izinsiz olarak kopyaladığı ve bu görüntüleri Stable Diffusion’ın çeşitli sürümlerini eğitmek ve geliştirmek için yasadışı olarak kullandığı iddiası bulunmaktadır.
İddia ettikleri davaya rağmen, Getty Images şu anda (i) Stable Diffusion’ın eğitim ve geliştirilmesinin Birleşik Krallık’ta gerçekleştirildiğine dair hiçbir kanıt bulunmadığını [böylece “Eğitim ve Geliştirme İddiası” (training and development claim)] olarak adlandırılan iddia terk edilmiştir); (ii) bu davada delil olarak sunulan Modelden ihlal içeren çıktı örneklerini oluşturmak için kullanıldığı iddia edilen komutların Stability tarafından engellendiğini ve bu nedenle Getty Images’ın birincil telif hakkı ihlali iddiaları [“Çıktı İddiası” olarak anılacaktır (outputs claim)] ile ilgili olarak hak kazanacağı tazminatın büyük ölçüde sağlandığını, kabul etmektedir. Böylece Çıktı İddiası da terk edilmiş olduğundan (iii) Eğitim ve Geliştirme İddiası ve Çıktı İddiası ile olan doğal bağlantısı göz önüne alındığında, veri tabanı hakları ihlali iddiası [“Veri Tabanı Hakları İhlali İddiası” (database rights infringement claim)] artık ileri sürülemez.
Ancak Getty Images, Birleşik Krallık’taki kullanıcılar tarafından Stable Diffusion’ın normal kullanımının bazı durumlarda Getty Images’ın kendi ticari markalarını taşıyan sentetik görüntüler üreteceğini ve bunun 1994 tarihli Ticari Markalar Yasası’nın (Trade Marks Act) 10(1), 10(2) ve 10(3) no.lu maddelerine aykırı olduğunu ve/veya taklitçilik yasası [“Taklitçilik İddiası” (passing off claim)] kapsamında dava edilebilir bir yanlış beyan teşkil ettiğini savunmaya devam etmektedir. Ayrıca, 1988 tarihli Telif Hakkı, Tasarım ve Patent Yasası’nın (Copyright, Designs and Patents Act) 22. ve 23. maddelerine aykırı olarak, Stability’nin, Stability’nin özel ve evsel kullanım dışında, ticari kapsamda sahip olunan, satılan veya kiralanan ya da satış veya kiralama için sunulan veya sergilenen ya da dağıtılan bir ürünü, yani Stable Diffusion’ı Birleşik Krallık’a ithal ettiğini ve Stability’nin bunun Telif Hakkı Eserlerinin ihlal eden bir kopyası olduğunu bildiğini veya buna inanmak için nedenleri olduğunu iddia etmektedirler.
Getty Images, Stable Diffusion’ın kendisinin Telif Hakkı Eserlerinin bir kopyası olduğunu veya içinde bu eserlerin kopyalarını sakladığını iddia etmemektedir. Ancak, Telif Hakkı, Tasarım ve Patent Yasası’nın 27(3) no.lu maddesi uyarınca, Getty Images, Stable Diffusion’ın Telif Hakkı, Tasarım ve Patent Yasası kapsamında ihlal eden bir kopya olduğunu iddia etmektedir çünkü model ağırlıklarının oluşturulması, Birleşik Krallık’ta gerçekleştirilmiş olsaydı [“İkincil İhlal İddiası” (secondary infringement claim)] Telif Hakkı Eserlerinin ihlalini teşkil ederdi.
Her iki taraf da, temsil ettikleri farklı sektörler için bu davanın önemini vurgulamaktadır: bir tarafta yaratıcı endüstri, diğer tarafta ise yapay zekâ endüstrisi ve yenilikçiler. Bu karşıt grupların çıkarları arasında nasıl bir denge kurulacağı, toplum için çok önemli bir konudur. Getty Images, iddialarının yapay zekâ endüstrisine bir tehdit oluşturmadığını veya Stable Diffusion gibi yapay zekâ modellerinin geliştirilmesini ve kullanımını kısıtlama girişimi olmadığını reddetmektedir. Ancak, yaratıcı endüstriler Stability gibi yenilikçiler tarafından yaratıcıların çabaları ve fikri mülkiyet hakları gözetilmeksizin sömürülürse, bu tür bir sömürünün gelecek nesiller için yaratıcı endüstrilere varoluşsal bir tehdit oluşturacağı görüşünü savunmaya da devam etmektedir.
Bu kararın, gerçekte, savaşan iki taraf arasında sağlanacak dengeye ilişkin bir şey söyleyeceği konusunda, başlangıçta, bu mahkemenin, mevcut deliller ve taraflarca ileri sürülen argümanlar dikkate alınarak, kendisine sunulan (azaltılmış) davada ortaya çıkan sorunları karara bağlayabileceğini belirtmek gerekir. Bu mahkemenin görevi, terk edilmiş konuları ele almak veya daha fazla önemi kalmayan argümanları değerlendirmek değildir.
[Bu Kararın Ek A’sında, kararda teknolojiyi ele alırken kullanılan temel teknik terimlerin bir sözlüğü bulunmaktadır. Bu terimler, kararın metninde de kolaylık olması açısından kalın harflerle yazılmıştır.]
1.2. Karar
Sonuç itibarıyla, Getty Images’ın Ticari Marka İhlali İddiasında (kısmen) haklı olmasına rağmen, bulgular hem tarihseldir hem de kapsamı son derece sınırlıdır. İkincil İhlal İddiası ise reddedilmiştir.
Biraz daha ayrıntılı olarak, temel konulardaki bulgular şöyledir:
(i) Stability, CompVis GitHub ve CompVis Hugging Face sayfaları aracılığıyla v1.x Modellerinin yayınlanması nedeniyle bu davada iddia edilen herhangi bir haksız fiil için doğrudan sorumluluk taşımamaktadır.
(ii) Ticari marka ihlali sorunu yalnızca aşağıdaki durumlarda ortaya çıkar:
v1.x Modeller tarafından Getty Images filigranlarının* ve iStock filigranlarının* oluşturulmasıyla ilgili olarak (DreamStudio ve/veya Geliştirici Platformu aracılığıyla erişildiği ölçüde);
v2.x Modeller tarafından Getty Images filigranlarının* oluşturulmasıyla ilgili olarak.
(iii) Birleşik Krallık’ta SD XL ve v1.6 Modellerini kullanarak Getty Images veya iStock filigranları* oluşturan tek bir kullanıcı olduğuna dair hiçbir kanıt bulunmamaktadır. Dolayısıyla, bu Modellerle ilgili olarak ticari marka ihlali sorunu ortaya çıkmamaktadır ve bu Modellerle ilgili olduğu ölçüde iddia reddedilmiştir.
(iv) Getty Images’ın Ticari Markalar Yasası’nın 10(1) no.lu maddesi uyarınca yaptığı iddia ile ilgili olarak:
Getty Images, v1.x kullanıcıları tarafından oluşturulan iStock filigranları* konusunda başarılı olmuştur (Modellere DreamStudio ve/veya Geliştirici Platformu aracılığıyla erişildiği sürece), Ticari Markalar Yasası’nın 10(1) no.lu maddesi uyarınca ISTOCK Markalarının ihlali tespit edilmiştir. Ancak bu başarı, özellikle Dreaming Image ve Spaceships Image’da gösterilen örnek filigranlara* dayanmaktadır -ikincisi ise, Model v1.2 tarafından oluşturulmuştur. Davanın ilerleme şekli göz önüne alındığında, gerçek hayatta benzer bir kategoriye giren kaç tane (veya hangi ölçekte) filigran* oluşturulduğunu bilmek imkânsızdır.
Getty Images, Getty Images filigranları* konusunda başarısızdır, Ticari Markalar Yasası’nın 10(1) no.lu maddesi uyarınca Getty Images Markalarının ihlal edildiğine dair hiçbir kanıt bulunmamaktadır. Bu iddia reddedilmiştir.
(v) Getty Images’ın Ticari Markalar Yasası’nın 10(2) no.lu maddesi uyarınca yaptığı iddia ile ilgili olarak:
Getty Images, v1.x kullanıcıları tarafından oluşturulan iStock filigranları* konusunda başarılı olmuştur (Modellere DreamStudio ve/veya Geliştirici Platformu aracılığıyla erişildiği sürece) ve ISTOCK İşaretlerinin ihlali tespit edilmiştir. Bu başarı, özellikle Dreaming Image ve Spaceships Image’da gösterilen örnek filigranlara* dayanmaktadır. Spaceships Image, Model v1.2 tarafından oluşturulmuştur.
Getty Images, v2.x kullanıcıları tarafından oluşturulan Getty Images filigranları* konusunda başarıya ulaşmıştır. Ticari Markalar Yasası’nın 10(2) no.lu maddesi uyarınca Getty Images Markalarının ihlali tespit edilmiştir. Bu başarı, özellikle Model v2.1 tarafından oluşturulan İlk Japon Tapınak Bahçesi Görüntüsündeki örnek filigran* temel alınarak elde edilmiştir.
Yine, gerçek hayatta benzer bir kategoriye girecek kaç tane (veya hangi ölçekte) filigran* üretildiğini bilmek imkânsızdır.
(vi) Getty Images’ın Ticari Markalar Yasası’nın 10(3) no.lu maddesi kapsamındaki iddiası reddedilmiştir.
(vii) Açıklanan nedenlerden dolayı, Getty Images’ın taklitçilik iddiasının ele alınması (da) reddedilmiştir.
(viii) Getty Images’ın ikincil telif hakkı ihlali iddiası reddedilmiştir. Tasarım ve Patent Yasası kapsamında bir “şey/eşya” maddi olmayan bir nesne olsa da, Stable Diffusion gibi herhangi bir Telif Hakkı Eserini saklamayan veya çoğaltmayan (ve bunu hiç yapmamış olan) bir yapay zekâ modeli, Telif Hakkı, Tasarım ve Patent Yasası’nın 22. ve 23. maddeleri uyarınca ihlal teşkil etmeyen bir “ihlal eden kopya” değildir.
- ix) Kalan diğer konularla ilgili olarak:
Telif hakkı süresi/mülkiyeti konusunda, Getty Images, SOCI Eserleri A3 ve A4’ün telif hakkı mülkiyetini kanıtlayamamışken, SOCI Eserleri A9, A10 ve A11’in telif hakkı mülkiyetini kanıtlamıştır.
Lisanslama Konusu: i) Örnek Lisanslar #2, 3, 10, 11, 13, 30 ve 32, Telif Hakkı, Tasarım ve Patent Yasası’nın 92. maddesi uyarınca münhasır lisanslar değildir; ii) Örnek Lisanslar #17, #19, #34-38, Telif Hakkı, Tasarım ve Patent Yasası’nın 92. maddesi uyarınca münhasır lisanslardır.
Stable Diffusion eğitiminde kullanılan Görsel Varlıkların veya Telif Hakkı Eserlerinin sayısı konusunda ise bu davada herhangi bir karar verilmemektedir.
Bu davada ek tazminat ödenmesinin haklı olduğu düşünülmemektedir.
Bu kararın ışığında ortaya çıkan tüm sonuçlar, zamanı geldiğinde ele alınacaktır.
- Karara İlişkin Olarak Yapılan Yorum
Amerika Birleşik Devletleri’ndeki adil kullanım savunmasına eşdeğer bir savunma bulunmadığından, yaratıcılar ve yapay zekâ şirketleri, İngiliz Yüksek Mahkemesinin İngiliz telif hakkı yasasını yapay zekâ endüstrisine nasıl uygulayacağını görmek için bekliyorlardı. Ancak Getty’nin Stability’nin ilgili eylemlerinin Birleşik Krallık’ta gerçekleştiğini kanıtlayamaması, Mahkeme’nin Stability’nin iddia edilen eğitim ve geliştirme eylemlerine telif hakkı yasasını uygulamasına gerek kalmamıştır. Fikri mülkiyet hakları bölgeseldir: Birleşik Krallık’ta eylem yoksa Birleşik Krallık’ta ihlal de yoktur.
İkincil ihlal konusunda ise, İngiliz Yüksek Mahkemesi Yargıcı Joanna Smith, argümanı dikkatlice değerlendirmiş ve Getty’nin iddiasını reddetmiştir: Eğitim sırasında model ağırlıklarını ihlal eden kopyalara maruz bırakmak, ortaya çıkan modeli ihlal eden bir kopya haline getirmez.
Yapay zekâ şirketleri ve telif hakkı sahipleri, Yargıç Smith’in güçlü kararından daha derin sonuçlar çıkarmaya çalışabilir; bazıları bu kararı, Birleşik Krallık Hükümeti’nden yapay zekâ telif hakkı savunmalarının hızlandırılması veya askıya alınması taleplerini haklı çıkarmak için bile kullanabilir. Ancak nihayetinde, bu dava yapay zekâ eğitimi ve geliştirilmesine İngiliz telif hakkı yasasının uygulanması konusunda yeni bir şey öğretmemekte; telif hakkı sahiplerine, iddia edilen eylemlerin sadece gerçekleştiğini değil, Birleşik Krallık’ta gerçekleştiğini de kanıtlamaları gerektiğini hatırlatmaktadır.
Nihai yapay zekâ modelinin dağıtımı ve kullanımı konusunda karar nettir: Model hiçbir zaman ihlal eden bir kopya içermediğinden veya saklamadığından, bu modelin sağlanması ikincil ihlal değildir.
Getty temyize gitmeye karar verebilir. O zamana kadar, yapay zekâ şirketlerinin yapay zekâ modellerini Birleşik Krallık dışında eğitmesi konusunda yasa geçerliliğini korur.
* Bu derlemede yer alan görüşler Mahkeme Yargıcı ve makale Yazarlarına ait olup derleyenin çalıştığı kurumu bağlamaz, derleyenin çalıştığı kurum veya göreviyle ilişki kurulmak suretiyle kullanılamaz. Derlemedeki tüm hatalar, kusurlar, noksanlıklar ve eksiklikler derleyene aittir. Derlemenin kaynakları aşağıdadır:
- Mahkeme kararı için bkz. “Neutral Citation Number: [2025] EWHC 2863 (Ch), Case No: IL-2023-000007, In the High Court of Justice Business and Property Courts of England and Wales Intellectual Property List (ChD), Royal Courts of Justice, Date: 04/11/2025, < https://www.judiciary.uk/wp-content/uploads/2025/11/Getty-Images-v-Stability-AI.pdf > erişim tarihi 17 Kasım 2025”.
- Karara ilişkin yorumlar için bkz. “Clive Gringras, Elisabetta Righini, The UK’s First Copyright vs. AI Decision: Key Takeaways on a Win for the AI Industry, Sidley, November 6, 2025, < https://datamatters.sidley.com/2025/11/06/the-uks-first-copyright-vs-ai-decision-key-takeaways-on-a-win-for-the-ai-industry/ > erişim tarihi 17 Kasım 2025”.
[1] “Getty Images (US) Inc & ors vs. Stability AI Limited [2025] EWHC 2863 (Ch)”.
[2] İngilizcesi şöyledir: “a user command or “prompt” in the form of written text or a “seed” image”.
Kaynak: Legal.com.tr
