9 Şubat'ta, sosyal medya sektörü için dönüm noktası niteliğinde bir hukuk davası Kaliforniya'da resmen başladı; Meta ve YouTube, platformlarını kasıtlı olarak çocuklarda bağımlılık yapacak şekilde tasarlamakla suçlanarak jüri önüne çıkarıldı.
20 yaşındaki Kaley GM tarafından açılan dava, çok genç yaşta sosyal medyayı kullanmanın yol açtığı ciddi ruh sağlığı sorunlarına odaklanıyor.
Davacıların iddiasına göre Meta ve YouTube (Google'ın bir yan kuruluşu) yalnızca platformu sağlamakla kalmamış, aynı zamanda çocukları ekran başına bağımlı tutmak için aktif olarak teknik mekanizmalar da geliştirmiştir.
Davacıları temsil eden avukat Mark Lanier, jüri önünde yaptığı konuşmada, davanın "tarihin en zengin iki şirketinin çocukların beyinlerini bağımlılık yaratmak için manipüle etmesi" etrafında döndüğünü iddia etti. Bu platformların "sadece uygulamalar geliştirmekle kalmayıp, aynı zamanda tuzaklar da kurduğunu" savundu.
Davacıların iddiasına göre, gelişmemiş beyinlere sahip çocuklar, sürekli içerik öneren algoritmalara kapılmaya özellikle yatkındır ve bu durum depresyon, yeme bozuklukları, ruh sağlığı sorunları ve hatta intihar gibi sonuçlara yol açabilir.
Dava dilekçesinde, YouTube'un çocukların çok küçük yaşta platforma erişmesine izin verirken, "ekran süresini en üst düzeye çıkarma" amacına ilişkin ebeveynleri yeterince uyarmadığı iddia ediliyor.
Öte yandan, Meta'nın avukatları iddiaları reddederek, davacının psikolojik sorunlarının Instagram'dan değil, gerçek hayattaki ailevi sorunlardan ve okulda maruz kaldığı zorbalıktan kaynaklandığını savundu.
Meta'nın temsilcisi ayrıca, kanıt olarak sunulan tıbbi kayıtların hiçbirinde "Instagram bağımlılığı"nı doğrulayan bir teşhis bulunmadığını da vurguladı.
Meta ve YouTube, kullanıcı tarafından oluşturulan içerikten kaynaklanan yasal sorumluluktan muaf olduklarını savunan ABD İletişim Ahlakı Yasası'nın 230. maddesi kapsamında koruma altında olduklarını ileri sürüyor.
Ancak bu dava içeriğe odaklanmıyor, daha ziyade iş modelini ve algoritmaların genç kullanıcıları nasıl elde tutmak üzere tasarlandığını hedef alıyor.
Meta CEO'su Mark Zuckerberg ve Instagram'ın başkanı Adam Mosseri'nin önümüzdeki günlerde duruşmada hazır bulunmaları bekleniyor.
Gözlemciler, "tipik bir deney" olarak değerlendirilen bu davaya özellikle dikkat ediyor; zira bu dava yasal bir emsal teşkil edebilir ve Amerika Birleşik Devletleri genelinde benzer yüzlerce davada tazminat seviyelerini şekillendirebilir.
Davacı avukatları, geçen yüzyılın sonlarında tütün endüstrisine karşı açılan davalarda kullanılan bir hukuk stratejisini benimsediklerini kabul ediyorlar; o dönemde şirketler zararı gizlemek ve bağımlılık yapıcı davranışı kasten sürdürmekle suçlanıyordu.
Bu arada, davada adı geçen Snapchat ve TikTok platformları, duruşma başlamadan önce bir uzlaşma anlaşmasına vardılar; anlaşmanın şartları açıklanmadı.
(VNA/Vietnam+)
