TBMM Yapay Zeka Araştırma Komisyonu, merakla beklenen raporunu yayımladı. Raporda, yapay zekanın neden olabileceği işsizliğe karşı sosyal güvenlik sisteminin güncellenmesinden, yerli ve milli "Süper Bilgisayar Merkezleri" kurulmasına kadar kritik öneriler sıralandı.
TBMM bünyesinde çalışmalarını tamamlayan Yapay Zeka Araştırma Komisyonu, Türkiye'nin bu teknolojideki yol haritasını çizecek raporu kamuoyuyla paylaştı. Raporda, teknolojinin getirdiği fırsatların yanı sıra risklerin yönetilmesine yönelik "Türkiye Yapay Zeka Kanunu" hazırlanması gerektiği vurgulandı.
Tersine beyin göçü için "Yetenek hızlandırma" programı
Raporda, Türkiye'nin yapay zeka alanında dünyayla rekabet edebilmesi için nitelikli insan kaynağına dikkat çekildi. Kamu-özel sektör ortaklığında tasarlanacak "Yapay Zeka Yetenek Hızlandırma Programları" ile gençlerin Türkiye'de kalması sağlanacak. Ayrıca yurt dışındaki uzmanların Türkiye'ye dönmesi için hızlandırılmış vize, vergi teşvikleri ve rekabetçi fonlar gibi mekanizmaların hayata geçirilmesi istendi.
Milli dil modeli ve süper bilgisayar merkezi önerisi
Türkçenin dijital dünyada güçlü temsil edilmesi amacıyla "Ulusal Dil Veri Seti Programı" başlatılması önerilen raporda, şu ifadelere yer verildi:
"Güçlü ve etkili Türkçe dil modeli geliştirme çalışmaları hızlandırılmalı. Ayrıca yüksek performanslı hesaplama altyapısı için 'yapay zeka süper bilgisayar merkezleri' kurulmalı, küçük girişimler için GPU havuzları oluşturulmalı."
Sosyal güvenlik sistemi ve eğitimde 4+4+4 güncellemesi
Yapay zekanın iş gücü piyasasında yaratacağı dönüşüme karşı sosyal güvenlik sisteminin güncellenmesi gerektiği belirtildi. Yapay zeka kaynaklı işsizlik riskine karşı "yeniden kazandırma programları" oluşturulması önerilirken, eğitim sistemi için de şu çarpıcı öneri sunuldu:
"4+4+4 zorunlu eğitim sisteminin ortaokul ve lise süreçleri, yapay zekanın oluşturacağı iş gücü talebine uygun olarak teknik becerileri geliştiren düzenlemelerle güncellenmeli."
Yapay zeka içeriğine "Dijital Filigran" zorunluluğu
Dezenformasyonla mücadele kapsamında, internet ortamındaki içeriklerin yapay zeka tarafından üretilip üretilmediğinin tespiti için "dijital filigran" ve "meta veri" sistemlerinin geliştirilmesi tavsiye edildi. Raporda, duygusal etkileşime giren (arkadaşlık/yoldaşlık gibi) uygulamalar için kullanıcılara "karşınızdaki bir insan değildir" bilgilendirmesinin zorunlu tutulması gerektiği ifade edildi.
Akıllı yasama ve afet yönetimi
Raporda kamudaki dijitalleşme hedefleri de yer aldı:
- TBMM: Yasa tekliflerini analiz eden, özetleyen "Akıllı Yasama Destek Modülleri" devreye alınmalı.
- AFAD: Kriz anlarında verileri gerçek zamanlı analiz eden yapay zeka destekli müdahale planları güçlendirilmeli.
- Tarım: Çiftçilerin yapay zekaya erişimi için düşük faizli krediler ve ulusal tarım yol haritası oluşturulmalı.
Manipülasyon yapan sistemlere yasak
İnsan iradesini manipüle eden ve etik dışı kullanılan yapay zeka sistemlerinin yasaklanması için hukuki düzenleme talep edilen raporda, çocukların yapay zeka ile uzun süreli etkileşiminin olumsuz etkilerine karşı özel bir etik çerçevenin hazırlanması gerektiği önemle vurgulandı.
Raporu İncelemek İçin: TBMM Yapay Zeka Araştırma Raporu
Görsel: Anadolu Ajansı (AA)
